GÖKBİLİM OKULU

Program Yürütücüsü: Prof. Dr. Selim Osman SELAM
Yaş Grubu: 10-14 Yaş
Eğitim Süresi: 1 Gün

Sınırları her geçen saniye daha da büyüyen evren, bünyesinde sayısını bilemediğimiz kadar gökada ile birlikte gökadaları oluşturan yıldızları, çevrelerinde dolanan gezegenleri, asteroidleri, kuyruklu yıldızları ve diğer cisimler ile birlikte olağanüstü büyük bir boşluk olarak tanımlayabiliriz. Bu büyük, karanlık ve soğuk ortamda bulunan gaz ve toz bulutları, yoğunlaşarak yeni yıldızların doğmasına neden olurken, ömürlerinin sonuna gelen yıldızların ise olağanüstü şekillerde patlayarak merkezlerinde ürettikleri ve yaşam için gerekli olan elementleri çevrelerine dağıttıkları bilinmektedir.

Birbiri ile çarpışan gökadalar, yıldızların ışığı ile aydınlanan bulutlar, yıldız olamamış cisimler, karanlık madde, karadelikler, gezegenler ve daha küçük boyutlu nice cisimlerden oluşur… Evrenimiz… Çok azını çıplak gözle farkedebildiğimiz bu ortamda, dikkatimizi en çok çeken cisimler genel olarak bize en yakın olan veya en parlak olanlardır: Ay, Venüs, Mars, Jüpiter ve Güneş. Ya diğerleri…

Teleskoplar, gökbilimcilerin en önemli gözlem araçlarından biridir. Gözle görülemeyecek kadar sönük cisimleri görünür hale getirir. Gözümüzün algılayamadığı ışınların da algılanmasını sağlar. Daha büyük teleskoplar ile daha sönük ve daha uzak cisimler gözlenebildiğinden, gözlemci için evrenin sınırlarını daha uzaklara taşır. Gök cisimlerine ilişkin ayrıntıları bize gösterir ve daha doğru yorum yapabilmemizi sağlar.

KONULAR

– Gökbilim nedir? Büyük Patlama: Evren’in başlangıcı
– Evren’de neler var?
– Güneş’in özellikleri ve enerji kaynağı
– Güneş lekeleri nasıl oluşur? Teleskop ve koronograf ile Güneş aktivitelerinin gözlemi
– Güneş Sistemi: Gezegenler, cüce gezegenler, asteoritler ve kuyrukluyıldızlar
– Ötegezegenler
– Gezegenlerin kendi eksenleri etrafında dönme ve Güneş etrafında dolanma hareketleri
– Ay’ın yüzeyi: Kraterler, dağlar ve ovalar
– Dünya-Ay ikili sistemi
– Yıldızların günlük hareketi
– Takımyıldızları ile yön bulma (kuzey)
– Zodyak
– Gökbilim (Astronomi) mi yoksa Astroloji mi, gerçek bilim hangisi?
– Dünya atmosferi ve teleskoplar: görsel, radyo ve uydu teleskopları
– Gökyüzünde Yıldızlar: Yıldız nedir? Yıldızlar ne kadar uzaktadır? Yıldızlar ne kadar büyüktür?
– Yıldızların renklerinin onların sıcaklıkları ile ilişkisi
– Gökadalar
– Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi ve halk günleri

DENEYLER, UYGULAMALAR VE GEZİLER

– Yıldızımız Güneş. Neden bu kadar parlaktır? Neden bu kadar sıcaktır? Güneş’e bakarken neden filtre kullanmak zorundayız? Teleskopla Güneş leke gözlemleri
– Hadi Güneş saati ile saati ölçelim
– Ölçekli Güneş sistemi modeli yapalım
– Koronograf ile Güneş aktivitelerinin (güneş lekeleri, prominens, flare vb.) gözlemi

– Meteor çarpışması deneyi ve göktaşları
– Teleskop kullanarak Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesini gözlemleyelim
– Ay evreleri nasıl oluşur?
– Hadi basit bir teleskop yapalım
– Kendi Gökada’nı kendin yap!
– Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi hakkında bilgilenmek

Evren; çok küçükler ile çok büyüklerin, çok hızlılar ile çok yavaşların, çok parlaklar ile çok sönüklerin bir arada bulunduğu, inanılmaz sayıda gökcismine sahip olmasına rağmen aynı zamanda boş olan devasa ortam… Bu ortamda nokta kadar bile yer işgal etmeyen Dünya ve üzerinde yaşayan biz insanlar. Dünya’mız Güneş etrafında dolanırken sahip olduğu hız saniyede 30 km, yani dakikada 1800 km, yani saatte 108000 km. Bu hızla uydumuz Ay’a gitmeye kalksak, 3.7 saat’te orada olabiliriz. Aynı hızla Güneş’e gitmeye kalksak, 1384 saatte orada olacağız demektir, tabii Güneş’in o muhteşem sıcaklığı bizi yok etmezse.

Gündüzleri yaşam kaynağımız Güneş, akşamları ise yıldız ve gezegenlerin yer aldığı devasa bir gökküre. Bu gökkürede neler yok ki; sayısını bilemediğimiz kadar küçük, büyük her boyutta gezegen ve yıldızlar, yine sayısını bilemediğimiz kadar yıldızları ve diğer cisimleri bünyesinde barındıran Gökadalar… Henüz Oluşmakta olan yıldızlar, yaşamlarının sonuna gelmiş olan yıldızlar, tıpkı insanlar gibi.

Gökbilim Okulu, çocuklarımızı evrenin gizemlerini keşfetmeye davet ediyor.

IMG_8228 IMG_8236 IMG_8239 IMG_8245 IMG_8247 IMG_8258 IMG_8261 IMG_8265 IMG_8268 IMG_8272 IMG_8362 IMG_8392