DÜNYAMIZI KİM SARSIYOR?

Program Yürütücüsü: Dr. Begüm ÇIVGIN
Yaş Grubu: 12-14 Yaş
Eğitim Süresi: 1 Gün

‘Dünyamızı Kim Sarsıyor?’ programının hazırlanmasındaki amaç, öğrencilerin deprem sırasında yer içinde neler olduğu ve yeryüzüne nasıl yansıdığı konusunda farkındalıklarını artırmak, depremden önce gerekli önlemleri almalarını ve deprem olduğu sırada güvenliği sağlayacak şekilde hareket etmelerini sağlamaktır.

Deprem sırasında genel olarak panik yaşanması büyük ölçüde ‘yer içindegerçekten ne olmaktadır? ’ sorusunun cevabının bilinmemesinden kaynaklanmaktadır. Programımız kapsamında, depremlerin meydana geldiği ‘yer küre’ hakkında genel bilgiler verildikten sonra hangi fiziksel süreçler sonucunda depremlerin oluşma koşullarının sağlandığı, deprem olduğu zaman açığa çıkan deprem dalgalarının yer içinde nasıl hareket ettiği ve yeryüzüne ne şekilde ulaştıkları, yeryüzüne ulaşan deprem dalgalarının etkileri, deprem-yapı ilişkisi konularında bilgi aktarılmaktadır. Depremin oluşum sürecini gördükten sonra, olası bir depremden önce alınması gereken önlemler ve deprem olduğu zaman paniğe kapılmadan en güvenli şekilde nasıl davranılması gerektiği konuları da programa katılan öğrencilere aktarılmaktadır.

Bunların yanı sıra öğrencilerin edinmesi beklenen kazanımlar aşağıda sıralanmaktadır.

– Depremle ilgili önemli kavramları tanımlar.
– Büyüklük ve şiddet kavramlarının farkını açıklar.
– Dünya’nın katmanlarını sıralar.
–  Hamurdan ölçekli bir ‘Dünya’nın iç yapısı’ modeli oluşturur.
– Depreme neden olan levha hareketlerini açıklar.
– Fayların nasıl kırıldığını açıklar.
– Deprem ile fay kırılmasını ilişkilendirir.
– Doğada bir fay izi gördüğünde tanır.
– Deprem olduğunda yeryüzünün sarsılmasına neden olan dalgaları tanımlar.
–  Deprem dalgalarının hareketini canlandırır.
– Yapıların depremden nasıl etkilendiğini açıklar.
–  Olası bir depremden önce gerekli önlemleri alır.
– Deprem olduğu zaman paniğe kapılmadan en güvenli şekilde hareket eder.
– Deprem öncesi ve sırasında alınacak güvenlik önlemleri ile ilgili bilgileri çevresindekilerle paylaşır.
– Depremin olası etkileri hakkında çıkarımda bulunur.
– Deprem sonrasında yardım/arama-kurtarma çalışmalarını engellemeyecek şekilde uygun hareket eder.
– Oluşturulan örnek durumu, deprem öncesinde alınacak yapısal olmayan güvenlik önlemleri açısından değerlendirir.

Bütün bu kazanımları edinen bir çocuğun yaşantısının herhangi bir anında karşılaşması olası olan bir depremde nasıl davranacağını bilmesi beklenir. Ülkemizin giderilmeye çalışılan önemli bir sorunu olan kötü yapılaşma, depremde can ve mal kaybına neden olan en büyük sebeptir. Yetişmekte olan genç nesil depreme karşı dayanıklı yapı inşa etmek konusunda yeterince bilinçlenir ve çevresindekileri bu konuda yönlendirirse önemli bir adım atılmış olacaktır.

Dayanıklı yapılar içerisinde veya dışarıda nasıl hareket etmesi gerektiğini öğrenen küçük yaştaki bireyler uygulanan akılda kalıcı etkinlikler ve kullanılan görseller sayesinde bir deprem olduğunda bilinçli davranışlar sergileyecektir. Etkinliklerde öğrencilerin de aktif olarak yer alacağı faaliyetler gerçekleştirilmektedir.

Etkinlikler, Ankara Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (ADAUM) yerleşkesinde (Belbaşı, Ankara) yürütülmektedir.